Safra kesesi

İşlev

Safra kesesi, karaciğerin IV. segmentinin altına yerleşmiş, 50 ml'lik armut biçiminde bir depodur. Öğünler arasında suyu ve sodyumu dışarı pompalayarak karaciğer safraını on katına kadar yoğunlaştırır; yağlı bir yemek kolesistokinin salgılatır, o da içeriği dakikalar içinde sistik kanaldan geçerek duodenuma sıkıştırır.

Boynundaki Hartmann kesesi, safra taşlarının dinlenme yeridir; Calot üçgeni (sistik kanal, ortak hepatik kanal, karaciğer) ise kolesistektomide (safra kesesi ameliyatında) güvenliğin kritik görünümüdür — sistik arter ve kanal yalnızca üçgen temizlendikten sonra kesilir.

Kan dolaşımı

Calot üçgeni içinde, sağ hepatik arterden çıkan sistik arter.

Sinir beslenmesi

Çölyak pleksustan sempatik; vagal parasempatik; visseral duyu lifleri (T6–T9) ağrıyı üst karına (epigastriuma) ve sağ kürek kemiği bölgesine yansıtır; diyafram tahrişi (frenik sinir) sağ omza yansır.

Klinik önemi

Safra taşları (kolelityazis)

Kolesterole doymuş safra taşı çöktürür — klasik 5 F mnemoniği: doğurgan, kırk yaşında, kilolu, kadın, açık tenli; kolik ağrı yağlı yemeklerin ardından gelir.

Kolesistit (safra kesesi iltihabı)

Sıkışan taş kese duvarını iltihaplandırır — Murphy belirtisinde sağ kaburga kenarına basılınca hasta nefes almayı yarıda keser; gangren riski en çok diyabetli hastadadır.