Rahim (uterus)

İşlev

Rahim, armut biçiminde kaslı bir organdır ve hacmini kabaca 500–1.000 kat büyütebilir — gebelik yokken 60 g ağırlığında ve 7 cm boyundayken, miadında bir bebeği taşıyan 1 kg ağırlığında ve 30 cm boyunda bir organa dönüşür. Üç katlı kas dokusu (miyometriyum) spiral biçimde örülüdür; doğumdan sonra kasılarak içinden geçen damarları sıkıştırır — kanamayı önleyen “canlı bağlar” bunlardır.

İç zar (endometriyum), her ay östrojenin çoğaltıcı ve progesteronun olgunlaştırıcı etkisiyle yenilenir; sarı cisim (korpus luteum) görevden çekilince adet kanaması olarak dökülür. Rahmin mesane üzerine öne eğik duruşu, yuvarlak, geniş, rahim-sakral ve kardinal bağlarla korunur — sonuncusu, cerrahide pelvik desteğin çapası sayılır.

Kan dolaşımı

İç iliak atardamardan çıkan uterin atardamar — üreteri üstten çaprazlar (“köprünün altındaki su”); over atardamarları ise aorttan gelir.

Sinir beslenmesi

Parasempatik S2–S4 (pelvik splanknik sinirler), sempatik T10–L1; doğum ağrısı önce T10–L1 yolundan, ikinci evrede S2–S4 yolundan gelir.

Klinik önemi

Miyomlar (leiomyom)

Kadınların en sık görülen tümörü — östrojenle beslenen düz kas düğümleri; aşırı adet kanaması, hacim belirtileri ve kısırlığa yol açabilir.

Endometriyum kanseri

Menopoz sonrası kanama onun habercisidir — erken yakalanırsa ameliyat genellikle tam iyileşme sağlar.

Sarkma (prolaps)

Doğumun kardinal ve rahim-sakral desteklere yüklediği yıpranma, rahimin vajinaya doğru aşağı inmesine yol açar.